۱. نگاه اجمالی: از رانا تا رانا پلاس
در بازار پرتلاطم خودروی ایران، سدانهای اقتصادی همواره محبوبیت خاصی داشتهاند. رانا، که در ابتدا به عنوان برادر اقتصادیتر و با ظاهری متفاوت از پلتفرم پژو ۲۰۶ صندوقدار (SD) پا به میدان گذاشت، توانست جایگاه خود را به عنوان یک خودروی جوانپسند شهری تثبیت کند. اما با گذشت زمان و افزایش انتظارات مصرفکنندگان، نیاز به بهروزرسانی احساس میشد.
رانا پلاس در حقیقت، تلاش هدفمند ایرانخودرو برای پاسخ به این نیاز و ارائه یک فیسلیفت جامع است. این خودرو نه یک مدل کاملاً جدید، بلکه نسخهای تکامل یافته است که سعی دارد با تغییرات مشهود در طراحی (به ویژه در کابین) و بهبودهای فنی، تجربهای بهتر نسبت به مدل پایه رانا ارائه دهد. شعار «چالاک دوستداشتنی» برای این خودرو، نشاندهنده تمرکز بر حفظ چابکی موتور TU5 در کنار ایجاد جذابیتهای بصری و امکاناتی بیشتر است. این مقاله به بررسی تحلیلی این سدان خانوادگی/اقتصادی میپردازد.
۲. نقد و بررسی طراحی
۲.۱. طراحی ظاهری: حفظ اصالت با چاشنی مدرنیته
تغییرات ظاهری در رانا پلاس هوشمندانه و مؤثر اعمال شدهاند تا چهرهی قدیمی رانا را آراستهتر سازند. هرچند که اسکلت اصلی خودرو کاملاً حفظ شده، اما بهروزرسانیها به خوبی توانستهاند آن را با استانداردهای ظاهری روز هماهنگ کنند:
- چراغها: طراحی جدید و پویاتر کاسه چراغهای جلو و عقب، نمای مدرنتری را به نمایش میگذارد. در کلاسهای جدیدتر (مانند ۶۱۰۱۷ و ۶۱۰۱۸)، استفاده از چراغهای روشنایی روز (Daylight) در جلو و روشن شدن چراغهای عقب همزمان با آنها، نه تنها جنبهی زیبایی، بلکه ایمنی فعال خودرو را نیز افزایش داده است.
- جلوپنجره: یک جلوپنجرهی با طراحی اصلاحشده، هویت بصری رانا پلاس را از نسل قبلی متمایز میکند و ظاهری تا حدی اسپرتتر به آن بخشیده است.
- جزئیات جانبی: بهکارگیری دستگیرهها و زههای جانبی همرنگ بدنه (Puck Look) در کنار آینههای جانبی برقی جدید راهنمادار، هارمونی و یکپارچگی طراحی بدنه را افزایش داده و از حالت سادهگرایی مدل اولیه فاصله گرفته است.
۳. ارتقاء کابین: تمرکز بر آسایش سرنشین
اگر تغییرات ظاهری را «خوب» بدانیم، تغییرات داخلی در رانا پلاس را باید «عالی» ارزیابی کنیم؛ چرا که ایرانخودرو بیشترین تلاش خود را برای اصلاح نقاط ضعف رانا اولیه، در کابین متمرکز کرده است.
۳.۱. تحول در فضای داخلی
- داشبورد و رودریها: استفاده از مجموعه داشبورد و کنسول میانی یکپارچه جدید به همراه رودریهای با طرح پارچهی جدید، به طور کامل حس و حال کابین را دگرگون کرده است. کیفیت مواد اولیه در بخشهایی از جمله روکش صندلیهای جدید بهبود یافته و ارگونومی صندلی راننده با تنظیم دستی در ۶ جهت و سرنشین در ۴ جهت، بهتر از گذشته شده است. با این حال، باید پذیرفت که همچنان در بخشهایی از کابین، استفاده از پلاستیک خشک مشهود است که یک نقطه ضعف رایج در خودروهای اقتصادی داخلی محسوب میشود.
۳.۲. امکانات رفاهی کلیدی
- فرمان کنترلی (MFC): نصب کلیدهای کنترلی روی فرمان (MFC) یک ارتقاء حیاتی است. این ویژگی، دسترسی راننده به سیستم صوتی و کروز کنترل را بدون برداشتن دست از فرمان ممکن میسازد و ایمنی و راحتی رانندگی را به شدت افزایش میدهد. علاوه بر این، در مدلهای جدیدتر (مانند MT6)، فرمان برقی جایگزین فرمان هیدرولیک شده که رانندگی در ترافیک شهری را آسانتر میکند.
- تجهیزات مدرن: وجود کروز کنترل، سیستم روشنایی Follow Me Home و در نسخههای فولتر، جلو آمپر دیجیتالی (برخلاف آمپرهای عقربهای قدیمی)، رانا پلاس را در ردهی تجهیزات رفاهی یک پله بالاتر میبرد. همچنین، سیستم تهویه به دلیل عملکرد قابل قبول در شرایط آب و هوایی گرم، جزو نقاط قوت این خودرو محسوب میشود.
۴. مشخصات فنی و عملکرد پیشرانه
رانا پلاس در هسته خود بر موتور مشهور و امتحان پس دادهی TU5 با حجم ۱۵۸۷ سیسی تکیه دارد که توان ۱۰۵ اسب بخار و گشتاور ۱۴۲ نیوتنمتر تولید میکند. با وزن حدود ۱۱۳۳ کیلوگرم، این پیشرانه هماهنگی نسبتاً خوبی با بدنه دارد.
مشخصات فنی کلیدی | رانا پلاس TU5 (دستی ۵ سرعته) | رانا پلاس TU5P (دستی ۶ سرعته) |
نوع موتور | TU5 | TU5P (ارتقاء یافته) |
حداکثر توان | ۱۰۵ اسب بخار @ ۵۸۰۰ rpm | ۱۱۳ اسب بخار |
حداکثر گشتاور | ۱۴۲ نیوتنمتر @ ۴۰۰۰ rpm | ۱۴۴ نیوتنمتر |
شتاب ۰-۱۰۰ | ۱۱.۶ ثانیه | — |
مصرف سوخت ترکیبی | ۶.۹ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر | ۶.۴ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر |
انتقال قدرت | دستی ۵ سرعته | دستی ۶ سرعته |
۴.۱. تحلیل تجربه رانندگی و آیندهنگری فنی
تجربه رانندگی رانا پلاس، یک تجربه قابل قبول شهری است. شتاب ۱۱.۶ ثانیهای آن برای یک سدان اقتصادی کافی است و چابکی لازم برای سبقتهای معقول را فراهم میکند.
اما آیندهی فنی رانا پلاس، جذابتر است. معرفی نسخههای مجهز به موتور TU5P (با افزایش توان و کاهش مصرف) و گیربکس دستی ۶ سرعته (MT6)، یک گام مهم رو به جلو است. دنده ششم در این مدلها، به طور خاص در سفرهای جادهای و سرعتهای بالا، دور موتور را پایین نگه داشته و به کاهش مصرف سوخت و صدای کابین کمک شایانی میکند. این بهروزرسانیها، نشاندهنده تلاش ایرانخودرو برای افزایش رقابتپذیری محصول در برابر مدلهای جدیدتر بازار است.
۵. ایمنی و امکانات کمکراننده
در بخش ایمنی، رانا پلاس به خوبی از حداقلهای اجباری فراتر رفته است، به خصوص در کلاسهای جدیدتر.
امکانات ایمنی و کمکراننده | وضعیت و توضیحات |
کیسه هوا و ترمز | ۲ عدد (راننده و سرنشین جلو) / ترمز دیسکی جلو، کاسهای عقب، ABS و EBD |
سیستمهای پایداری (ESC) | فقط در کلاسهای ۶۱۰۱۸ به بالا: سیستم کنترل پایداری الکترونیکی (ESC) |
سیستمهای کمکی | فقط در کلاسهای ۶۱۰۱۸ به بالا: کنترل کشش (TCS)، کمکی ترمز اضطراری (HBA)، کمکی حرکت در سربالایی (HSA) |
سایر تجهیزات | سنسور دنده عقب، TPMS (سیستم کنترل فشار باد تایرها)، ایزوفیکس |
نکته کلیدی: اضافهشدن سیستمهای حیاتی مانند ESC، TCS و HSA در کلاس ۶۱۰۱۸ و مدلهای جدیدتر، یک جهش بزرگ در ایمنی فعال رانا پلاس محسوب میشود. این سیستمها به طور چشمگیری از انحراف و لغزش خودرو در شرایط اضطراری یا جادههای لغزنده جلوگیری میکنند و این خودرو را به یکی از ایمنترین انتخابها در میان سدانهای اقتصادی داخلی تبدیل میسازند. خریداران باید حتماً به این نکته و کد کلاس خودرو در هنگام خرید توجه کنند.
۶. مزایا، معایب و جایگاه در بازار
نقاط قوت (مزایا) | نقاط ضعف (معایب) |
ارتقاء کامل کابین (طراحی جدید داشبورد، فرمان MFC) | صدای زیاد موتور TU5 در دورهای بالا و نفوذ آن به کابین |
افزودن سیستمهای ایمنی حیاتی (ESC, HSA در مدلهای جدید) | کیفیت مواد داخلی (استفاده از پلاستیک خشک در بخشهایی از کابین) |
موتور TU5 (چابک، فراوانی قطعات و تعمیرات ارزان) | کیفیت مونتاژ (احتمال وجود ایرادات جزئی در فاصلهبندی قطعات و مونتاژ) |
قابلیت انتخاب موتور TU5P و گیربکس ۶ سرعته (عملکرد و مصرف بهینهتر) | کمبود امکانات رفاهی لوکس (عدم وجود نمایشگر لمسی بزرگ، دوربین عقب در مدلهای پایه، سنسور نور و باران) |
۶.۱. رقبای اصلی در بازار
رانا پلاس در سگمنت سدانهای اقتصادی، با رقبای داخلی زیر روبروست:
- پژو ۲۰۷i صندوقدار: رقیب اصلی پلتفرمی که به دلیل کابین بهروزتر و برند قویتر، معمولاً قیمت بالاتری دارد.
- سمند سورن پلاس: رقیبی که فضای داخلی و صندوق عقب بزرگتری ارائه میدهد اما از نظر طراحی و چابکی فنی، تا حدی قدیمیتر به نظر میرسد.
- دنا/دنا پلاس: گزینهای با امکانات رفاهی بیشتر و قدرت بالاتر، اما با اختلاف قیمتی قابل توجه که آن را در ردهای بالاتر قرار میدهد.
۷. ارزش خرید و جمعبندی
رانا پلاس یک جهش کوچک و منطقی برای ایرانخودرو است. تمرکز بر ارتقاء فضای داخلی که نقطه ضعف اصلی مدل قبلی بود، در کنار تجهیز به سامانههای حیاتی ایمنی (ESC)، این خودرو را به یک گزینهی بسیار جذابتر تبدیل کرده است.
ارزش خرید رانا پلاس، به خصوص در کلاسهایی که مجهز به ESC هستند، بالا ارزیابی میشود. این خودرو یک سدان شهری/خانوادگی چابک، با هزینههای نگهداری پایین (به دلیل فراوانی قطعات TU5) و یک انتخاب هوشمندانه برای خریداران اولین خودرو یا افرادی است که به دنبال کارایی و اقتصادی بودن هستند. نسخههای مجهز به TU5P و گیربکس ۶ سرعته، به دلیل بهینهسازی مصرف و عملکرد، جذابیت بیشتری نیز خواهند داشت و فاصلهی رانا پلاس را با رقبای همردهاش عمیقتر خواهند کرد.
